Hoe wordt wijn gemaakt?
Wijn is een levende materie. Hij wordt geboren, kan een kneusje zijn of een briljante geest in zijn latere jaren, maar in alle gevallen leeft hij, ook, juist in de fles. Omdat de wijn in de fles leeft, mag er wel een beetje mee gesold worden, maar niet te veel. Je laat de melk ook niet expres buiten de koelkast staan. Ook al is een fles nog zo goed afgesloten, in die fles gebeurt veel. Hoe complexer de wijn, des te meer er daar binnenin omgaat. Het is er één groot organisch ballet!
Hoe wordt rode wijn gemaakt?
Rode wijn wordt gemaakt door rijpe, gezonde druiven te oogsten, in een speciaal apparaat te kneuzen en dan te laten gisten en weken met schillen en pitten. Na het kneuzen worden de druiven eerst machinaal ontsteeld, want in de steeltjes zit heel veel tannine (looizuur), dat wijn wrang maakt. Als de druiven van een uitzonderlijk goed jaar zijn en veel smaakstoffen en suikers hebben en het druivenras het kan hebben, dan worden soms wat steeltjes bij de wekende, gistende massa gedaan. Zo’n wijn kan langer bewaard worden.
Vanaf het moment dat de most (het druivensap) met de schillen en pitten gaat gisten, begint het leven van de wijn. De wijnmaker voegt meestal eigen gistcellen aan de most toe, omdat de natuurlijke gistcellen die op de druivenschillen zitten soms ‘wilde’ gistcellen bevatten. Zij kunnen het gistingsproces kunnen verstoren. Biologische en biodynamische wijnmakers proberen zoveel mogelijk met de eigen gistcellen van de druif te werken of met een soort gistcellen die eigen is aan de omgeving waar de druif groeit, voor een authentiekere smaak. De gisting start als de most zo’n veertien graden warm is; bij een graad of vijfendertig, gaan de gistcellen vanzelf dood. Bij rode wijn verloopt de gisting normaal gesproken in zes tot veertien dagen, omdat dan het maximale alcoholgehalte is bereikt. De gistcellen eten de suikers op en zetten deze met behulp van zuurstof om in alcohol, maar meer dan veertien tot vijftien procent kunnen gistcellen niet hebben, dan sterven ze af en zakken naar de bodem. Twee factoren bepalen dus het leven van de gistcel: de temperatuur en het alcoholgehalte. Wijn ontstaat door een balans tussen die elementen.
Voor een goede extractie van kleur en smaakstoffen is een temperatuur tussen de achtentwintig en drieëndertig graden nodig – op dat moment is de wijn-in-wording in een kritieke fase, want door warmte bijna aan het sterfteplafond van de gistcel. De wijnmaker blijft soms gedurende de nacht in de kelder om de temperatuur te controleren.
Vroeger werden de houten vaten wijn met koud water nat gespoten om de temperatuur te verlagen. Tegenwoordig gebeurt dat allemaal in vaten waarin kleine buisjes zitten geïmplanteerd, die koud water langs de binnenkant van het vat laten circuleren, geheel computer gestuurd. Toch zal geen serieuze wijnmaker rustig slapen als de rode wijn in de kritieke fase is.
Na de gisting blijft de wijn, afhankelijk van zijn kwaliteit en het druivenras, nog een tijdje weken op de lie, de massa schillen en pitten, (macereren). De vaste massa wordt regelmatig door de vloeistof heen geduwd om nog meer kleur te extraheren. Na maximaal drie weken is de rode wijn klaar, tenminste – dan is hij geboren. Om te bekomen van de ingrijpende chemische processen van de afgelopen weken mag de jonge wijn een beetje uitrusten. Voor wijnen die niet verder op houten barriques (vaten van 224 liter) rijpen, is dat een rustperiode van circa een half jaar op stalen vaten. Ze zijn dan natuurlijk ontdaan van hun schillen en pitten. De wijnen die houtrijping ondergaan, worden overgeheveld op de barriques of foeders (vaten van 600 tot 1200 liter). Daar brengen ze hun jeugd door, variërend van acht tot vierentwintig maanden. De barriquewijnen worden regelmatig overgestoken op schone vaten om restjes bezinksel te verwijderen en de wijn helder te maken – hiervoor ondergaan ze vlak voor het op fles brengen ook nog een extra klaring en/of filtering.
De meeste wijnen – tachtig tot negentig procent van de totale wereldproductie - worden gebotteld als ze ‘klaar’ zijn. Dit is op noordelijk halfrond in april of mei van het jaar na de oogst en op het zuidelijk halfrond een halfjaar eerder: ze zijn snel volwassen geworden en kunnen nog een paar jaar na hun geboortejaar goed gezelschap voor ons zijn. Het kleine percentage wijn dat in houten vaten heeft gerijpt, kunnen we dan al kopen of bestellen, maar moet in onze kelders of die van de importeur nog volwassen worden. Drinken we hem immers te vroeg, dan spartelt hij nog wel eens tegen, omdat hij nog niet ‘klaar’ is: zijn tannines, zuren, extractstoffen en alcohol zijn nog niet in balans. Drinken we hem echter te laat – wat helaas nog te vaak gebeurt – dan hebben we grote kans een overjarige wijn in het glas te krijgen, met bijbehorende kwaaltjes zoals verzuring, verlies aan souplesse en algehele verzwakking van het gestel.
En witte wijn?
Witte wijn ondergaat voor een deel dezelfde bewerkingen als rode wijn, in de eerste plaats natuurlijk de alcoholische gisting. Het grote verschil met rode wijn zit hem in het feit dat er voornamelijk witte druivenrassen worden gebruikt en dat de rode rassen ook direct geperst worden, zodat de schil geen kleurstof kan afgeven. De gisting vindt plaats zonder schillen of pitten. Hoewel er geen of nauwelijks kleurstoffen in witte druiven zitten, worden ze toch direct bij de kneuzing en ontsteling geperst en gescheiden van het sap. Het sap komt hierna tot rust en wordt vaak voor een betere klaring van de most gekoeld tot zo’n vier graden. Dan slaan de microscopisch kleine organische deeltjes die na de persing zijn blijven zitten neer en wordt de most helder. Er is dan natuurlijk helemaal geen sprake meer van natuurlijke gistcellen en er worden dus bij witte wijn altijd gistcellen van buitenaf toegevoegd.Na de alcoholische gisting hoeft de wijn niet te weken, want er is geen sprake van extractie uit schillen of pitten. Witte wijnen krijgen wel, net als rode, de tijd om tot zichzelf te komen van de turbulente gistingstijd. Wijnen die gemaakt worden om snel te drinken en gebaat zijn bij een frisse smaak, worden na de alcoholische gisting en de rusttijd op stalen vaten direct gebotteld. Wijnen met meer smaakvolume – vooral die afkomstig van de chardonnay-druif – ondergaan nog een melkzure of malolactische gisting. De scherp-frisse appelzuren worden dan bij een gecontroleerde temperatuur omgezet in zachtere melkzuren. Dit zijn ook meestal de wijnen die, in combinatie met deze gisting, op hout narijpen. De meeste witte wijnen worden in februari/maart gebotteld, op het zuidelijk halfrond in augustus, nadat ze gerust hebben in stalen vaten op een temperatuur van rond de acht graden.Een aantal van de bekendste druivenrassen, zoals chardonnay, sémillon en soms sauvignon blanc (vaak in de klassieke witte wijnen uit de Médoc en de Pessac-Léognan en Graves, in combinatie met sémillon), wordt smaakrijker door een opvoeding op hout, soms apart, meestal in een blend. Minder intensief dan rode wijn, want witte wijnen hebben een lichtere smaakstructuur door het ontbreken van tannines. Er zijn echter ook wijnen die helemaal geen houtrijping nodig hebben om een erg mooie geur en smaak te hebben, zoals die van de rassen riesling, chenin, pinot gris, melon (de druif voor Muscadet) en – vaak - sauvignon blanc. Deze wijnen worden daarom vaak alleen in stalen vaten bewaard; sommige, vooral rieslingwijnen, gaan vervolgens in foeders voor een rijping van soms wel twaalf tot achttien maanden. Een foeder geeft geen houtsmaak meer af, maar zorgt voor een uiterst subtiele ontwikkeling van de wijn door een heel langzame wisselwerking tussen wijn en zuurstof, die door microscopisch kleine scheurtjes of gaatjes in het hout binnendringt en inwerkt op de enorme hoeveelheid wijn. Deze wijnen zijn door hun eigen karakter minstens even complex van smaak als de op barriques gerijpte witte wijnen.
Wanneer kan ik een wijn drinken?
Onder de meest gestelde vragen over wijn horen zeker degene die over zijn houdbaarheid gaan. Geen wonder: wij zijn een spaarzaam volk. Kerstflessen worden onder het bed gestopt, wijnerfenissen met een sceptisch oog bekeken en bijzondere aanbiedingen toch nog maar even in de kelderkast gelegd. Jazeker, sommige wijnen zijn onvergankelijk, maar niet de wijnen die voor de gemiddelde prijs van drie à vier euro worden gekocht, en dat zijn nu juist de wijnen die in de kelderkasten liggen of door een lieve tante aan jou zijn nagelaten. Merkwaardig genoeg gaan de meeste vragen over Beaujolais. Maar ook al is dit in al zijn jeugdigheid vaak een heerlijke wijn, veel wijnen zijn na drie tot vijf jaar niet zo lekker meer. Toch wordt de vraag 'kan ik deze al drinken' met betrekking tot stokoude wijnen die je niet kunt bewaren vaker gesteld dan je voor mogelijk houdt.
Wanneer is een wijn dan drinkbaar?
Om maar gelijk alle illusies over 'mooie wijncollecties' die in diverse Nederlandse huishoudens liggen, aan diggelen te gooien: nu, direct. Bijna negentig procent van alle wijn wordt gemaakt om tussen een en drie jaar na de oogst te worden gedronken. Nagenoeg alles wat je koopt mag direct worden gedronken of ten hoogste een jaartje bewaard. De meeste wijnen worden op de markt gebracht als ze drinkbaar zijn. Drink die Beaujolais als hij nog fruitig is. Laat witte wijnen niet verpieteren tot ze al hun frisheid en levendigheid kwijt zijn. Krijg je een fles champagne, drink hem dan de eerstkomende zondag bij de brunch; die fles champagne is al het feest!
Een wijnvoorraad:
Voor de opbouw van een wijnvoorraad is tijd, interesse en geld nodig. De eerste jaren moet je naast je lange termijn kelder ook wijnen blijven kopen voor het dagelijks gebruik, want het is zonde om wijnen die zich nog op fles ontwikkelen te vroeg te drinken – hoewel te laat erger is. Natuurlijk is je voorraad afhankelijk van je ruimte. Je kunt je kelder aanpassen aan je privé-smaak, maar denk ook eens aan je gasten en bouw een mooi tableau op. In een complete kelder ligt altijd een goede portie gesorteerd rood uit diverse landen, iets minder wit met hout- of foederrijping (zoals de betere Duitse en Oostenrijkse witte wijnen), een aantal flessen mousserende wijn en/of champagne, een paar mooi jaargangen vintage port, droge kwaliteitsmadera (sercial en verdelho, voor de liefhebber van zoet ook malmsey) en sherry (bijvoorbeeld amontillado en oloroso). Leg van kwetsbare wijnen zoals frisse witte wijnen en rosé’s, nooit meer op dan je in een jaar kunt drinken. Ook champagnes kunnen soms te lang in een kelder liggen door hun aura van ultieme feestwijn - waardoor hun sprankeling verdwijnt en het feest geen feest meer is. Alleen millésimes of jaargangchampagnes kunnen jaren liggen, waarbij ze alleen maar mooier worden, maar anders dan gewone champagnes.
Waar koop ik bewaarwijnen?
Bewaar- of oplegwijnen koop je bij voorkeur bij bedrijven waar proeverijen worden georganiseerd, zodat je kunt proeven voor je gaat kopen. Voor proeverijen kun je je opgeven en deze zijnmeestal kosteloos of voor een niet te groot bedrag te bezoeken. Je leert het meeste door wijn te proeven, erover te praten en advies te vragen. Proeverijen zijn niet eng en je hóeft niets te zeggen, je kunt bijvoorbeeld eerst alleen maar luisteren en voor jezelf wat opschrijven. Niemand kijkt op van een stille proever. Bovendien: andermans mening is ook relatief. Denk nooit dat je niet kunt proeven omdat je het nog nooit hebt gedaan. Als je aandacht en concentratie kunt opbrengen en er plezier in hebt, ontwikkel je snel genoeg je eigen smaak. Een beetje lezen over wijn kan geen kwaad. Er zijn verschillende goede wijntijdschriften in Nederland, met goede informatie over wijn wereldwijd en apart katernen met proefnotities.Sinds een aantal jaren kun je je wijnkennis ook vergroten via internet zoals bijvoorbeeld hier op onze site. Ook toonaangevende buitenlandse wijntijdschriften zoals de Decanter of Winespectator hebben sites met artikelen over wijn. Het schematische overzicht elders in dit blad geeft je meer informatie over bewaarwijnen.
Wat moeten we nu echt weten?
Natuurlijk moet er iets op een wijnetiket staan, ook zegt dat nog niets over de smaak. Daarvoor moet je hem onherroepelijk openmaken. Het etiket moet het volgende verplicht vermelden:
GEBIED OF LAND VAN HERKOMST
TRADITIONELE AANDUIDINGEN OF AFKORTINGEN (V.Q.P.R.D., A.O.C., D.O., D.O.C., D.O.C.G.)
NAAM VAN DE BOTTELAARINHOUD VAN DE FLES
ALCOHOLGEHALTE
PARTIJNUMMER
Niet verplicht maar wel nagenoeg universeel aanwezig op het etiket - en terecht, want het is heel belangrijk - is een jaartal. Alleen op flessen tafelwijn mag geen jaartal staan, omdat deze wijn een melange kan zijn van soms meerdere jaargangen. Het jaartal op de fles is dat van de oogst, niet dat waarin de wijn op fles is gegaan. Als je die zes elementen op het etiket hebt bestudeerd, dan weet je al een stuk meer, maar helaas zitten er her en der addertjes onder het gras.
Afkortingen voor kwaliteitsaanduidingen:
Frankrijk:
Een AOC aanduiding (appellation d'origine contrôlée, geldt voor Frankrijk en geeft aan dat de wijn uit een specifiek gebied afkomstig is en verder aan andere (hogere) kwaliteitseisen voldoet dan de Europese wetgeving voorschrijft.
Italië, Spanje, Portugal:
Wil je iets van een Italiaans, Spaans of Portugees etiket begrijpen, dan is het nuttig om te weten dat DOC of DOCG (Denominazione di Origine Controllata <e Garantita>, Italië), DO ( Denominacion d’Origen/Origem, Spanje, Portugal) hetzelfde betekenen als AOC. Zij vertegenwoordigen ook de hoogste kwaliteit wijn in hun land.
Duitsland:
Om waarschijnlijk dezelfde reden als de Zuid-Afrikaanse wijnen populair zijn ('wyn van oesprong' doet toch gezellig vertrouwd aan immers), hebben de Duitse wijnen het moeilijk. De Duitse wijnwetgeving is heel streng, wat alleen maar goed is, maar dat resulteert in een ware stortvloed van informatie op het etiket. De QbA (Qualitätswein aus bestimmten Anbaugebieten), Spätlese- en Kabinettwijnen maken het ons niet gemakkelijk, en dan is er ook nog het wettige testnummer dat op het etiket verplicht vermeld moet worden, elke wijn wordt in een onafhankelijk staatslaboratorium gekeurd om zo een slechte fles snel te kunnen traceren. Nuttig, maar verwarrend voor de consument. Het Duitse Wijninstituut heeft sinds enkele jaren; een serie wijnen van de belangrijkste druivenrassen gelanceerd met alleen de minimale informatie erop, de 'Classic' serie. De fles is nu zo sober qua etiket, dat er op een pak melk meer informatie staat, maar misschien helpt het de consument om toch eens wat vaker een fles Duitse wijn te proeven.
Bijzondere tafelwijnen:
Een dure Vin de Table, Vino de Mesa of Vino di Tavola (tafelwijn) betekent vaak dat de wijnmaker zich niet wilde neerleggen bij de nationale wetgeving, met name waar het voorgeschreven druivenrassen aangaat. Ondanks dat de wijn een hoog kwaliteitsniveau heeft krijgt de wijn toch de eenvoudige tafelwijnstatus De prijs echter is vergelijkbaar met een DO(CG) of AOC of soms nog hoger. Dat komt doordat de wijn dezelfde strenge behandeling heeft ondergaan als bij de hoogste kwaliteitswijn, maar voor een AOC of DO/DOC(G) afwijkende samenstelling van druivenrassen bevat. Een van de eisen voor wijnen op de hogere niveaus is immers één of meerdere verplicht voorgeschreven druivenrassen rassen. Zo’n selectie van druivenrassen is het resultaat van lange ervaring, die heeft bewezen op een bepaalde grond erg goede wijn te geven. Denk aan de klassieke druivencombinatie cabernet sauvignon, merlot en cabernet franc, met vaak een beetje malbec voor rode Bordeauxwijnen. Een goed voorbeeld voor een afwijking van de DOC-regel is het gebruik van het druivenras cabernet sauvignon in Toscane, klassiek het land van de Italiaanse rassen sangiovese en de trebbiano, niet zozeer van Franse rassen.
Bleef het nu maar bij die verplichte vermeldingen op het wijnetiket, dan was dat al voldoende om ons een tijdje bezig te houden bij de wijnafdeling. Helaas, sommige producenten van vooral eenvoudiger wijnen scheppen er vreugde in de consument te verwarren met schitterende extra namen om de vermeende kwaliteit van hun wijnen op te vijzelen. Leuke plaatjes, stimulerende termen als 'cuvée spéciale', réserve du patron' en andere teksten moeten van een dubbeltje een kwartje maken en dat terwijl het is verboden aanduidingen te gebruiken die aanleiding kunnen geven tot verwarring. Bedenk, een wijn van drie euro blijft drie euro en dat is, gezien de kosten die elke fles wijn belasten (accijns, BTW, fles, kurk, etiket, transport, marge enz.), niet veel. Laat je nooit misleiden door toeters en bellen, want dan is de teleurstelling thuis des te groter. Bedenk dan ook, dat veel van deze kosten voor elke fles hetzelfde zijn en dat elke euro meer die je voor een wijn betaalt alleen in de kwaliteit van de wijn gaat.
Wijnetiquette:
1. Goed bericht: slurpen mag als je wijn proeft. Minder goed bericht: dat mogen alleen beroepsproevers. Die moeten wel slurpen omdat ze de wijn dan goed door hun mondholte kunnen laten rollen. Alleen dan kunnen ze goed proeven.
2. Pak je glas altijd bij de steel vast. Anders wordt de inhoud van je glas veel te warm. Bovendien kun je dan je glas goed tegen het licht houden en kijken naar de kleur van de wijn. Natuurlijk niet om te kijken of er witte of rode wijn in je glas zit, want dat zie je zo wel. Maar je moet voortaan maar eens opletten hoeveel verschillende kleuren rood er bestaan. Sommige wijnen zijn dieprood (purper) en andere zijn heel licht en doorschijnend.
3. Begin nooit met drinken als de anderen nog niet van hun wijn gedronken hebben. Het is gangbaar om eerst met zijn allen te toasten en daarna pas een slok te nemen.
4. Veeg bij het eten voor iedere slok je mond af met een servet. Anders komen er alleen maar vetvlekken op je glas en dat staat zo slordig.
5. Wijn is geen limonade. Zet daarom je glas na iedere slok weer even neer.
Deze regels zijn natuurlijk niet verplicht. Maar als je je eraan houdt, zullen veel mensen denken dat je een wijnkenner bent.
Proeftermen:
Afdronk
Eigenlijk het mondaroma. Hoe intenser en langer dit waarneembaar is, des te beter de afdronk.
Alcoholisch
Warm, niet per se negatief. Vooral te vinden in wijnen uit warme streken. Afhankelijk van de zuurgraad in de wijn: hoe meer zuur een wijn heeft, des te meer maskeert dit de alcohol.
Ambré
Barnsteenkleurig. Van toepassing op lang gerijpte, van origine 'witte' wijnen.
Aroma
Geur van een nog jonge wijn.
Astringent
Stroeve, droge sensatie in de mond als gevolg van een hoog tanninegehalte.
Azijnsteek
Bacteriën kunnen alcohol transformeren in azijn. De wijn wordt dan onaangenaam, bijtend en prikkelend.
Bitter
Kan zowel positief als negatief zijn. Negatief als gevolg van te veel tannines, positief wanneer het gaat om extract van mineralen.
Boeket
Ontwikkelde en complexe geur van een gerijpte wijn.
Boisé
Te sterke houtsmaak. In het Engels: oaky.
Botrytis
Voluit : botrytis cinerea oftewel edele rotting. Geeft krachtig aroma (roostertonen, rozijnen, gedroogd fruit) en soms ook een bittertoon in de smaak
Branderig
Negatieve eigenschap. Onaangenaam warm gevoel van alcohol.
Depot
Bezinksel. Meestal positief verschijnsel. Te vinden in rode wijnen die niet geklaard of gefilterd worden. Ook te vinden in wijnen die lang op fles gerijpt hebben.
Dosage
Hoeveelheid suiker om mousserende wijnen hun definitieve smaak te geven. Compenseert de hoge zuurgraad in dit soort wijnen.
Droog
Wijn zonder waarneembare restsuiker. In de regel minder dan 4 gram per liter.
Elegant
Positief bedoelde maar weinig zeggende term. Verwijst naar een zekere finesse en evenwicht in een wijn.
Evenwichtig
Wijn met alle smaakonderdelen in de juiste proporties.
Filter
Smaak van papier of karton als gevolg van gebrekkig filteren.
Finesse
Eigenschap van grote wijnen: verfijning en complexiteit.
Floraal
Frisheid van aangename zuren.
Gecorseerd
Vol en stevig van structuur.
Gemaderiseerd
Negatieve eigenschap. Ongewenste oxidatie.
Geoxideerd
Te oud door invloed van zuurstof. Slechts enkele wijnen worden bewust aan zuurstof blootgesteld. Ze worden in de regel versterkt met alcohol.
Gistaroma
Komt voor in jonge witte wijnen en in mousserende wijnen met tweede gisting op fles.
Groen
Onrijp, bijvoorbeeld als gevolg van ongunstige weersomstandigheden tijdens de rijping en de oogst.
Halfdroog Vrij vage term voor wijnen met 10 tot 30 gram restsuiker.
Hard
Wrang als gevolg van te veel tannines.
Herbaal
Kruidig, in de negatieve zin des woords.
Kruidig
Positief. Slaat echter eerder op specerijen dan 'echte' kruiden.
Kurk In het Frans is er een subtiel verschil tussen bouchon en liège. Liège slaat op het materiaal kurk, dat, als het goed is, de wijn niet beïnvloedt. Bouchon of bouchonné slaat op een wijn met bacteriële infectie. Onaangenaam, aards, kartonachtig.
Lactisch
Zuivelachtig als gevolg van de malolactische gisting. Vooral in witte wijnen.
Lies
Bezinksel van afgestorven gistcellen. Lang contact met de lies geeft witte wijnen extra complexiteit en een reductief karakter.
Liquoreux
Rijke, edelzoete wijn met botrytis.
Moelleux
Zoete wijn van overrijpe druiven. Minder rijk dan een liquoreux.
Mousse
Koolzuurbelletjes in mousserende wijnen. Meestal gebruikt voor de zichtbare belletjes in het glas. Hoe kleiner en hoe langer aanhoudend, des te beter. Ook gebruikt om het effect van koolzuur in de mond te kwalificeren. Hoe romiger, des te beter.
Neus
Ander woord voor aroma.
Parfum
Fijn, delicaat aroma.
Pétillant
Licht parelend als gevolg van koolzuur.
Petroleumgeur
De Franse term goût de pétrole verwijst naar het uitgesproken karakter van gerijpte witte wijnen op basis van aromatische druiven.
Reductief
Tegenovergestelde van oxidatief. Tijdelijk gebrek aan zuurstof kan wijn een onaangenaam aroma bezorgen. Dit verdwijnt door krachtig beluchten.
Sherryachtig
Geoxideerd.
Soepel
Rond, zacht, makkelijk toegankelijk.
Stug
Droge, bittere wijn met gebrek aan fruit.
Tannineus
Ander woord voor wrang. Tannines (looistoffen) geven wijn een droge, bittere smaak.
Tranen
Ook wel: kerkramen. Treedt op bij wijnen met hoge viscositeit (dikte) en is een teken van rijkdom en concentratie.
Tuilé
Ontwikkelde kleur: dakpanrood.
Vegetaal
Onaangenaam plantaardig als gevolg van onvoldoende rijpheid van de druiven.
Vermoeid
Te oude wijn, over het hoogtepunt van de ontwikkeling heen.
Versmolten
Alle smaakelementen in harmonie met elkaar.
Vineus Letterlijk: wijnig. O.a. gebruikt bij mousserende wijnen.
Vlak
Gebrek aan concentratie.
Zuur
Negatieve eigenschap; scherpe smaak door onaangenaam hoge graad van appelzuur - dit in tegenstelling tot levendige frisheid van aangename fruitzuren
Zwavel
Gebruik van zwavel is onvermijdelijk om de wijn te beschermen tegen invloed van zuurstof en bacteriën. Zwavel is echter ook hoofdpijnveroorzaker. Een teveel aan zwavel, bijvoorbeeld in zoete witte wijnen, doet denken aan de geur van een luciferkop. De geur van kippenstront, alias mercaptaan, is het gevolg van een reactie tussen de zwavel en de alcohol in de wijn. Het is een vorm van reductie die verdwijnt door beluchten.
Wijnglazen:
Waar kijkt u naar als u een glas koopt? Naar de vorm? Naar de prijs? De verpakking? Voor sommige mensen is het uitzoeken van drinkglazen een kwestie van gevoel. De vorm van het glas moet aanspreken. Of het functioneel is, komt dan niet aan de orde.
Lange geschiedenis:
Glas heeft een hele lange geschiedenis. Uit opgravingen is gebleken dat het al zo'n 1500 jaar voor Christus door de Egyptenaren werd vervaardigd. De glasblaaskunst bestond toen nog niet. Die werd veel later, zo rond onze jaartelling, uitgevonden. De ondergang van het Romeinse Rijk en de Volksverhuizing zijn er de oorzaak van geweest dat veel van de glastraditie weer verloren ging. Dat wil zeggen, in ons deel van de wereld. Want de glastraditie werd wel bewaard in het nabije Oosten, waar een luxe-industrie ontstond. Men specialiseerde zich vooral in het vervaardigen van het met email en goud beschilderd glas voor de Islamitische vorstenhoven.
Vanaf de elfde eeuw is er een opleving van de glasindustrie in Venetië. Het Venetiaanse glas beheerst tot het eind van de 17e eeuw de markt en in andere Europese landen wordt het Venetiaanse voorbeeld zo goed mogelijk gevolgd. In Nederland en Noord-Frankrijk zijn, rond het jaar 1600, bijna alle glasmanufacturen in handen van de broers Henri en Léonard Bonhomme, beroemd om de hoge kwaliteit van hun producten. In Duitsland ontwikkelde men het beschilderen van drinkglazen met email. Uit Engeland komt een nieuwe versieringstechniek: graveren met een diamant. Maar uit Engeland en Bohemen komt nog iets anders. Een nieuwe glassoort: kristal, dat een hogere helderheidsgraad heeft en zich daarbij uitstekend leent voor de vele versieringen die in de 17e en 18e eeuw in de wereld van het glas het modebeeld bepalen. In de 20e eeuw worden er glazen ontwikkeld die qua vorm vooral op de functie van het glas zijn afgestemd. In Nederland is het De Glasfabriek in Leerdam die baanbrekend werk verricht en bekendheid krijgt, tot ver over de grenzen. A.D. Copier ontwerpt in 1930 het Gilde-drink-servies. Nu, 68 jaar later, is het Gilde-glas, in al zijn eenvoud en zuiverheid van lijn, nog steeds het meest verkochte glas.
Wijn moet uit het juiste glas gedronken worden, omdat zelfs een goede wijn, in het verkeerde glas geschonken, reukloos en smaakloos wordt. En om die geur en smaak gaat het uiteindelijk allemaal. Natuurlijk komen daar nog een aantal punten bij, zoals de temperatuur van de wijn, de helderheid van het glas en niet te vergeten de hoeveelheid wijn in het glas. Wat de temperatuur betreft, kan in het algemeen vastgesteld worden dat witte wijn iets gekoeld gedronken wordt (± 10°C) en rode wijn op kamertemperatuur (variërend van 16 tot 20°C). Dat houdt in dat witte wijn nooit ijskoud mag zijn en nog minder dat er ijsblokjes in mogen om ongekoelde wijn snel op temperatuur te brengen. Er zijn overigens rode wijnen die evenals rosé, licht gekoeld gedronken dienen te worden (bijvoorbeeld Beaujolais-wijnen). Het oog wil echter ook wat, dus moet het glas helder en vooral neutraal van kleur zijn. De kleur van de wijn moet goed bekeken en beoordeeld kunnen worden, want deze openbaart veel over het type wijn dat u drinkt, zoals bijvoorbeeld zijn samenstelling, herkomst en leeftijd. De hoeveelheid wijn in het glas is ook belangrijk. Om het bouquet (de geur) van de wijn los te maken, moet de wijn even in het glas rondgedraaid worden. Dat heet walsen. Krijgt u nu een glas voorgezet dat tot de rand toe gevuld is, dan kunt u de wijn met geen mogelijkheid laten walsen. Het resultaat is dat de wijn zijn geur vasthoudt en u een belangrijk onderdeel van het wijngenieten mist.
Functioneel glas:
Een functioneel glas is aan de onderkant van de kelk voldoende breed om de wijn in de gelegenheid te stellen zijn bouquet te ontvouwen. De rand van het glas mag daarentegen niet zo wijd zijn dat de geur onmiddelijk weer vervliegt. Een iets taps toelopende bovenkant draagt ertoe bij dat u lang van de heerlijke geur kunt genieten en dat verhoogt de smaak van de wijn. Bovendien moet het glas goed hanteerbaar zijn en dat betekent dat de steel lang moet zijn. Een wijnglas wordt overigens uitsluitend aan de steel of aan de voet vastgehouden, nooit aan de kelk. Er moeten namelijk geen vingerafdrukken op het glas verschijnen en het is niet uitgesloten dat u uw hand ruikt (zeep,sigaretten, handcrème) in plaats van de wijn.
Wat voor glas voor welke wijn?
Wijnglazen:
Goede wijn behoeft een krans. En een kans om zich optimaal te presenteren. Die kans krijgt hij alleen in een goed glas. Voor de aanschaf van een goed wijnglas geldt daarom maar één criterium: functionaliteit.
Natuurlijk komen daar nog een aantal punten bij, zoals de temperatuur van de wijn, de helderheid van het glas en niet te vergeten de hoeveelheid wijn in het glas. Het oog wil echter ook wat, dus moet het glas helder en vooral neutraal van kleur zijn, zodat de kleur en helderheid van wijn goed beoordeeld kunnen worden. leeftijd.
De hoeveelheid wijn in het glas is ook belangrijk. Om het bouquet (de geur) van de wijn los te maken, moet de wijn even in het glas rondgedraaid worden. Dat heet walsen.
Functioneel:
Een functioneel glas is aan de onderkant van de kelk voldoende breed om de wijn in de gelegenheid te stellen zijn bouquet te ontvouwen. De rand van het glas mag daarentegen niet zo wijd zijn dat de geur onmiddelijk weer vervliegt. Een iets taps toelopende bovenkant draagt ertoe bij dat u lang van de geur kunt genieten . Bovendien moet het glas goed hanteerbaar zijn en dat betekent dat de steel lang moet zijn. Een wijnglas wordt overigens uitsluitend aan de steel vastgehouden, nooit aan de kelk.
Serieus glaswerk, dus toch?
Ja, als je wijn zijn uiteindelijke ontplooiing wilt geven, dan verdient hij een goed glas. Een wijn wil, figuurlijk gezien, even de benen strekken, en dat kan niet in een overvolle vingerhoed. De wijn heeft lucht nodig, ruimte om te ademen. Het gaat steeds beter met het gebruik van ruime wijnglazen, vooral doordat de horeca meer aandacht besteedt aan glaswerk.
In veel gelegenheden en ook bij mensen thuis is het nog steeds heel gewoon om een klein glas helemaal vol te schenken om de klant/gast niet te kort te doen. Een wijnglas moet echter niet meer dan een derde tot half vol zijn en moet dus ruim zijn, wil je een normale hoeveelheid kunnen schenken. De rest van het glas gebruikt de wijn om zijn aroma’s, zijn bouquet te ontplooien. Er komt meer geur vrij dan wanneer je het glas propvol schenkt. Wat je investeert in ruime glazen krijg je van elke wijn, zowel rood als wit, ruimschoots terug in geur en smaak.
Wijn serveren:
Hoe kan wijn het best geserveerd worden?Wijn staat of valt met een goede schenktemperatuur en goed glaswerk. Een ander aandachtspunt bij het serveren is het beluchten van wijn. Zuurstof kan namelijk een heel positief effect op de geur en de smaak van de wijn hebben, vooropgesteld dat die wijn niet al te ver ontwikkeld is. Wanneer een wijn veel bezinksel heeft, is het logisch om dat apart te houden. In beide gevallen is overschenken in een karaf de oplossing. Dat is niet alleen functioneel, maar geeft nog een beetje 'extra'.
Temperatuur:
De serveertemperatuur van een wijn kan zowel negatieve als positieve elementen in die wijn versterken. In het algemeen worden wit en rosé koeler geserveerd dan rood. De gulden regel is het vermijden van extremen. Met andere woorden, serveer rood niet te warm, wit niet te koel. Serveer in geval van twijfel een wijn liever iets te koel dan iets te warm; in het glas warmt hij immers snel op.
Een lage temperatuur accentueert tannines. Vandaar de aanbeveling om wijnen met veel tannine betrekkelijk warm te serveren. Komt een rode wijn echter boven de 20°C uit, dan begint de alcohol te verdampen en onaangenaam te prikken. Komt een witte wijn onder de 8°C, dan gaat dat ten koste van het aroma. Bovendien verlamt de koude de smaakpapillen en proef je maar een fractie van wat de wijn te bieden heeft. Een indicatie voor serveertemperaturen per type:
Rode wijnen met veel tannine 16-18°
Soepele, fruitige rode wijnen 10-14°
Complexe droge witte wijnen 12-14°
Rosé 6-12°
Lichte, droge witte wijnen 8-10°
Zoete witte wijnen 6- 8°
Mousserende wijnen 6- 8°
Karafferen en decanteren:
De fles laten 'ademen' heeft maar weinig effect op de wijn. Wijn reageert namelijk alleen op zuurstof bij intensief contact. Door hem te walsen in het glas of door hem te over te schenken in een karaf, te karafferen.
De regels voor dat overschenken lijken op het eerste gezicht nogal gedetailleerd maar blijken in de praktijk toch hun nut te hebben. Vanzelfsprekend moet een karaf brandschoon zijn en mag hij geen geurtjes afgeven. Proef de wijn eerst uit de fles om te controleren of hij geen fouten heeft, spoel dan de karaf om (dit is het zogeheten vineren) en schenk er vervolgens de rest van de fles in uit.
Is het de bedoeling om een wijn van zijn bezinksel te scheiden, te decanteren, dan is het handig om de capsule in zijn geheel van de flessenhals te verwijderen. Houd je de hals daarna bij het uitschenken boven een lichtbron, dan zie je precies wanneer het bezinksel begint mee te komen en het tijd is om te stoppen. Bij wijnen zonder bezinksel, die alleen maar lucht nodig hebben, hoeft de capsule er niet per se af. Wat wel altijd moet gebeuren is het schoonmaken van de flessenrand voordat de wijn in de karaf wordt geschonken.
Rood:
Bij karafferen en decanteren ben je geneigd om vooral aan krachtige rode wijnen te denken. Wellicht het bekendste voorbeeld van zo'n wijn die absoluut gedecanteerd moet worden is Vintage Port. Die vormt bij het rijpen op fles namelijk een dikke laag bezinksel. Verder zijn er de nodige tafelwijnen die voor deze behandeling in aanmerking komen, zeker nu ongefilterde wijnen steeds meer geaccepteerd raken. Dit soort wijnen wordt bovendien vaak gekenmerkt door een royale hoeveelheid tannines. Blootstelling aan zuurstof doet die tannines wat zachter worden. Een dubbele reden dus om de karaf te voorschijn te halen.
Rode wijnen die vanwege hun structuur voor decanteren in aanmerking komen zijn o.a Bordeaux, Sud-Ouest zoals Madiran en Cahors, de betere wijnen uit de Languedoc, Noordelijke Rhône-wijnen, Italiaanse toppers uit Toscane (bijv. Brunello) en Piemonte (bijv. Barolo), Portugese wijnen van het type Bairrada en Cabernet Sauvignon uit de Nieuwe Wereld. Alle andere wijnen kunnen gewoon voor de 'show' in een karaf geserveerd worden, zolang ze maar jong zijn.
Voor jonge wijnen geldt: baat het niet, dan schaadt het niet. Voor tere oudere wijnen daarentegen: alleen decanteren als het vanwege te veel bezinksel echt moet en dan direct serveren. De zuurstof kan immers snel vernietigend toeslaan.
Wit:
Minstens zo gebaat bij karafferen is witte wijn! Dit geldt vooral voor jonge witte wijn die reductief is opgevoed, dat wil zeggen met minimaal zuurstofcontact. Het kan gaan om wijnen die op roestvrijstalen tanks gelagerd zijn, maar even zo goed ook op hout. Bepaalde houtwijnen liggen soms lang sur lie, op het fijne bezinksel dat na de gisting gevormd wordt en dat voor een zuurstofarme omgeving zorgt. Zuurstof zorgt ervoor dat zulke wijnen zich openen en hun aroma's ontwikkelen. Bovendien verdwijnt eventueel aanwezig koolzuur. Te denken valt hier onder meer aan jonge Rieslings, Chardonnaywijnen in oude stijl (Chablis bijvoorbeeld), maar ook aan extractrijke Sauvignons van de Loire. Het resultaat is vaak verrassend, en het gegeven dat karafferen van witte wijnen maar zelden gebeurt, wil nog niet zeggen dat het daarom geen zin zou hebben. In tegendeel zelfs!
Glazen:
Iedere wijn verdient een deugdelijk glas. De vorm van het glas beïnvloedt namelijk de waarneming van geur en de smaak. Een goed wijnglas is kleurloos en heeft een ruime, naar boven iets toelopende kelk met een dunne rand. Kleine glaasjes zijn uit den boze, al was het alleen maar omdat je er niet mee kunt walsen. Met een ruim glas kun je dat wel, en het aroma komt in zo'n glas veel beter tot uitdrukking.
Vergeet de 'traditionele' streekglazen of, erger nog, streekglaasjes. Functionaliteit is in de regel niet hun sterkste eigenschap. Tip: bewaar wijnglazen als het even kan rechtop. Zet je ze omgekeerd in een kast, dan kan dat leiden tot hoogst onaangename geurtjes.
Wijn bewaren of niet?
Heeft het zin om wijn te bewaren? En om oogstjaren uit het hoofd te leren? Niet echt; slechts een paar wijnen gaan er op vooruit door ze wat tijd te gunnen. De meeste worden door ze te bewaren wel ouder, maar daarom nog niet beter of lekkerder. Ongeveer 9 op de 10 wijnen komen drinkrijp op de markt en zijn bestemd om binnen een à twee jaar gedronken te worden. De prijs vormt meestal al voldoende indicatie. Het antwoord is dus: Nee, tenzij...
Oogstjaren:
Door de enorme technische vooruitgang in wijnbouw en vinificatie (wijnbereiding) zijn oogstjaren een stuk minder belangrijk geworden dan vroeger. Er valt tegenwoordig zo veel aan een wijn te corrigeren, dat dramatisch slechte jaren voltooid verleden tijd zijn. Onderlinge verschillen tussen jaren zijn daarmee niet verdwenen, maar je hoeft je er als consument geen al te grote zorgen over te maken.
Moet je het belang van oogstjaren niet overschatten, je moet het ook weer niet onderschatten. Het is bijvoorbeeld een misvatting om te denken dat de klimaatomstandigheden in Nieuwe Wereldlanden ieder jaar identiek zouden zijn, met altijd zon en nooit vorst of neerslag op verkeerde momenten. Ze krijgen daar gemiddeld wel meer zon dan in grote delen van Europa, maar net zo goed hebben ze er te maken met (te) koele lentes of (te) grote droogte.
Wat de omstandigheden ook geweest zijn en wat oogstjarentabellen ook mogen suggereren, het is uiteindelijk altijd de individuele producent die tekent voor de klasse of het gebrek aan klasse van een wijn. Goede producenten herken je aan wat ze in 'mindere' jaren laten zien. Zie voor gedetailleerde informatie per land en gebied: Oogstjarenboekje.
Zuurstof:
Wat gebeurt er nu eigenlijk bij het bewaren van een wijn? Een sleutelrol bij het ouderen van wijn speelt de inwerking van zuurstof. Als je een wijn maar lang genoeg aan zuurstof blootstelt, leidt dat tot de afbraak ervan. Wil je een eenmaal gerede, gebottelde wijn bewaren, dan moet je de invloed van die zuurstof tot een minimum beperken. Doe je dat niet, dan zal de wijn snel oxideren. De bedoeling is juist dat die oxidatie heel langzaam verloopt.
Maar ook zonder inwerking van zuurstof - bijvoorbeeld wanneer een fles is afgesloten met een schroefdop - zal een wijn zich toch ontwikkelen, zij het veel langzamer dan een wijn die met een kurk is afgesloten.
Maar ook zonder inwerking van zuurstof - bijvoorbeeld wanneer een fles is afgesloten met een schroefdop - zal een wijn zich toch ontwikkelen, zij het veel langzamer dan een wijn die met een kurk is afgesloten.
Aangezien de kurk in de hals van een horizontaal gelagerde fles door het contact met de wijn nat blijft en dus niet indroogt, verloopt de inwerking van de zuurstof slechts langzaam en heel geleidelijk. Hoe groter het formaat van de fles, des te geringer het effect van de zuurstof op de wijn. Wijn op grote formaten rijpt daarom langzamer en beter dan wijn in standaardflessen.
Een fles wijn die eenmaal ontkurkt is en waar een deel van is uitgeschonken, loopt in kwaliteit terug door diezelfde inwerking van de zuurstof. Hoe snel dat gebeurt, hangt af van de kracht van de wijn. Sluit een aangebroken fles in ieder geval af om dit proces enigszins te vertragen en bewaar witte en rosé in de koelkast.
Rood:
Een bewaarwijn is niet per definitie maar wel meestal een rode wijn. Van rode wijn is bekend dat bij het ouderen de fenolen een belangrijke rol spelen. Deze fenolen zijn de looistoffen (tannines) en de kleurstoffen. Ze gaan na verloop van tijd met de zuurstofverbindingen aan die als bezinksel worden afgezet. Dit verklaart waarom oude(re) rode wijnen minder tannineus zijn dan jonge en waarom ze minder rood-blauwe kleurstoffen hebben. Tegelijkertijd gaan de duizenden (!) elementen die bijdragen aan de geur en de smaak van de wijn zowel onderlinge reacties aan als reacties met de fenolen. Hierdoor ontstaan steeds complexere samenstellingen, zo complex dat de term boeket voor het aroma van een gerijpte wijn inderdaad op zijn plaats is.
Wit:
Hoe zit het met wit? In het algemeen geldt dat witte wijnen gevoeliger zijn voor zuurstof dan rode, en daarmee ook voor verkleuring. Ze bezitten namelijk veel minder fenolen dan rode. De gangbare opvatting is dat ze daardoor minder goed zouden rijpen dan die rode. Toch is dat geen afdoende verklaring. Zie bijvoorbeeld hoe Rieslings zich jaren lang op fles kunnen ontwikkelen. Veel langer dan, pak weg, een rode wijn als Beaujolais Villages. En dat terwijl die Rieslings én weinig fenolen én weinig conserverend werkende alcohol hebben. Waar ze wel over beschikken zijn zuren en extract. Wijnen die wel een 'malo' ondergaan, zoals nogal wat Chardonnays uit de Nieuwe Wereld, verliezen daardoor een deel van de voor rijping zo cruciale appelzuren en ontwikkelen daardoor snel.
Edelzoet:
De ervaring leert verder dat edelzoete wijnen die gemaakt zijn van laat geoogste of van door botrytis (edele rotting) aangetaste druiven in de regel uitstekend ouderen. Evenals zuren werken ook restsuikers conserverend. Wellicht is er nog een bijkomende factor met een gunstig effect op de rijping: een hoog extract van mineralen in de wijn.
Klassieke bewaarwijnen:
Welke flessen zijn nu concreet de moeite van het bewaren waard? Wijnen die zonder problemen een jaar of tien opgelegd kunnen worden zijn o.a.:
Vintage Port. Porto levert met het type Vintage - wijn met een oogstjaar - dé klassieke bewaarwijn bij uitstek. Grote Vintages blijven decennia lang onwaarschijnlijk vitaal. Tegelijk is dit een van de weinige uitzonderingen op de regel dat versterkte wijnen onmiddellijk drinkbaar zijn.
Bordeaux. Goede nummer 2, zij het uitsluitend op het hoogste niveau, d.w.z. dat van crus classés. Ook Sauternes, een van 's werelds klassieke botrytiswijnen rijpt voortreffelijk.
Bourgogne. Goede rode wijnen met premier of grand cru status rijpen goed, zij het niet in die mate als Bordeaux. Voor de meeste witte, gemaakt van chardonnay, geldt dat nog meer. Topwijnen uit Chablis, Meursault en Puligny rijpen daarentegen wel goed.
Rhône. Vooral de grote rode wijnen uit het noorden, gemaakt van de syrah, in appellations als Côte-Rôtie, Hermitage en Cornas.
Sud-Ouest. De rode Madiran, gemaakt van tannat, en de zoete versie van Jurançon (petit manseng).
Midden Loire. Vouvray en Coteaux du Layon, gemaakt van chenin en met botrytis.
Piemonte. Nebbiolowijnen als Barolo en Barbaresco.
Chianti. Alleen op het niveau van Riserva of dat van Super Tuscans, pure Sangiovese of assemblages met cabernet sauvignon.
Brunello di Montalcino. De klassieke Sangiovese uit Toscane.
Spanje & Portugal. Beperkt aantal rode tafelwijnen. In Portugal o.a. Bairrada van de bagadruif. In Spanje wijnen zoals Rioja en Ribera del Duero in (gran) reserva-uitvoering.
Nieuwe Wereld. De grote Cabernets uit Californië. Uit Australië de grote Cabernets en top Shiraz. Eveneens uit Australië botrytiswijnen van sémillon.
Duitsland. Grote Rieslings, en dan vooral de edelzoete botrytiswijnen van het kaliber Auslese, Beerenauslese, Trockenbeerenauslese of Eiswein.
Oostenrijk. Edelzoete botrytiswijnen uit het Burgenland.
Hongarije. Edelzoete Tokaj met botrytis.
Champagne. Meestal niet, want de rijping vindt al plaats tijdens het productieproces. Uitzondering op deze regel vormen de Vintages, vooral wanneer die gebotteld zijn op groot formaat.
Wat zegt het etiket?
Ook al zeggen ze in feite niets concreets over de smaak of de stijl van een wijn, volgens Europees wijnrecht moeten enkele gegevens altijd op een etiket vermeld staan:
• het gebied en/of land van herkomst
• de specifieke herkomstcategorie (A.O.C., D.O., D.O.C., D.O.C.G., Qualitätswein etc.) voor kwaliteitswijnen met een gecontroleerde herkomst en met een
kwaliteit die - op papier - boven het minimumniveau moet liggen
• de naam van de bottelaar (producent)
• de inhoud van de fles • het alcoholgehalte (mag afgerond worden binnen een marge van 0,5%)
• het partijnummer van de botteling • de vermelding ‘bevat sulfieten' .
Niet verplicht, maar wel bijna altijd aanwezig op het etiket van stille en onversterkte wijnen is het oogstjaar.
Bij versterkte wijnen (zoals port en sherry) en mousserende (zoals champagne en cava) wordt meestal geen jaar vermeld, omdat zulke wijnen in overgrote meerderheid samengesteld worden uit diverse jaren.
Vermelding van een druivenras is toegestaan, wanneer de wijn voor minstens 85% uit dat ras is samengesteld.
In toenemende mate maken producenten gebruik van zogeheten ‘rugetiketten'. Daarop kan aanvullende informatie over de smaak van de wijn gegeven worden.
Wat ook nogal eens voorkomt, vooral bij speciale bottelingen, is dat het ‘hoofdetiket' als aandachtstrekker dient en de verplichte informatie op het rugetiket staat.
BRON:
http://www.wijninfo.nl/site/wetenswaardigheden_over_wijn/
Wijntoerisme sterk in opkomst
Het wijntoerisme groeit volgens de belangrijkste reiswebsite TripAdvisor wereldwijd.
www.tripadvisor.com publiceerde een Top tien van wijnbestemmingen die door de bezoekers van de site werden genoemd.
Veel genoemde reisdoelen zijn niet verrassend, zoals bijvoorbeeld Bordeaux, Napa Valley in Californië en Toscane. In de Toptien staan verder Marlborough in Nieuw Zeeland en de Central Valley in Chilli. De in het Verenigd Koninkrijk gevestigde TripAdvisor, merkt dat de ervaringen over de reisbestemmingen naar wijngebieden door de bezoekers van de site worden uitgewisseld. Er is een opmerkelijke groei in de uitwisseling van meningen en foto’s op de site als het om wijnbestemmingen gaat. De reissite wordt maandelijks door 25 miljoen bezoekers geraadpleegd.
De populairste wijnbestemmingen:
1. Bordeaux, Frankrijk
2. Napa Valley, Californië
3. Toscane, Italië
4. Champagne-Ardenne, Frankrijk
5. Barossa Valley, Australië
6. Rioja, Spanje
7. Sonoma Valley, Californië
8. Valle Central, Chili
9. Stellenbosch, Zuid Afrika
10. Marlborough, Nieuw Zeeland
Wijn Wiki
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie:
Wijn is een drank die ontstaat na het vergisten van het sap van druiven. Er zijn verschillende soorten wijn: rode wijn, witte wijn, rosé en mousserende wijn zoals Champagne en Lambrusco. In chemische zin bestaat wijn uit water, suikers, alcohol, resveratrol, quercetine, tannine, koolzuurgas (in mousserende wijnsoorten), hars (in retsina) en andere kleinere stoffen.
Een deskundige op het gebied van wijn noemt men een vinoloog. De oenologie is de tak van de wetenschap die wijn (maken, bewaren, verhandelen, etc.) bestudeert. De Universiteit van Bordeaux en de Universiteit van Stellenbosch kennen een faculteit oenologie, maar in vrijwel elk wijngebied zijn er landbouwhogescholen waar het maken van wijn wordt onderricht.Er zijn ook met wijnalcohol versterkte wijnen, zoals Madeira, Port, Sherry en Vermout. Volgens een Frans decreet uit 1907 moet wijn uit het sap van verse of gedroogde druiven bereid worden. Wanneer men het sap van andere vruchten dan druiven laat vergisten, heet het product vruchtenwijn.
Geschiedenis:
De wilde wijnstok Vitis vinifera is de wingerdsoort die druiven produceert. Deze wingerd komt uit de Kaukasus. Door deze centrale ligging verspreidde de druif zich snel. In Mesopotamië (het huidige Iran en Irak) zijn bij archeologische opgravingen kruiken van 7000 jaar geleden aangetroffen met sporen van wijn. Wijn werd daar verbouwd in het vruchtbare Tweestromenland (Mesopotamië) van de Tigris en de Eufraat. Door handel met naburige landen (Libanon en Palestina) verspreidde de kennis van de wijnbouw zich. Zodoende kwam deze in het oude Egypte terecht. Al vanaf 3000 v.Chr. hebben de Egyptenaren ons vele afbeeldingen en wijnsporen nagelaten.
Circa 2000 jaar v.Chr. bereikte de druivenstok Griekenland. Op Kreta zijn amforen en een wijnpers gevonden die dateren van 1500 jaar voor onze jaartelling. De kunst van het wijnmaken heeft zich daarna vanuit Griekenland verder verspreid naar Italië, Frankrijk en Spanje. Amforen waren kruiken in aardewerk die gebruikt werden om graan of vloeistoffen in te bewaren. Omdat een amfora te poreus was om wijn in te bewaren werd er hars aan de wijn toegevoegd. Omdat hars de houdbaarheid van wijn kennelijk verbeterde bleven de Griekse wijnbouwers hars aan hun wijnen toevoegen: de retsina was de meest bekende Griekse wijn en wordt nog altijd gemaakt. Een andere reden voor de toevoeging van hars die genoemd wordt, is dat mensen aan de harssmaak gewend zouden zijn geraakt, en deze anders zouden missen. Vanaf 1980 werden moderne vinificatiemethoden in Griekenland geïntroduceerd en appellations contrôlées ingevoerd.
De oude Grieken dronken hun wijn verdund met water, en gebruikten daarvoor een drinkschaal.
De meeste wijngebieden in het huidige Frankrijk (de Elzas is de uitzondering) dateren uit de Romeinse tijd. De wijnbouw kende onder de Romeinen een periode van grote bloei, echter in de vijfde eeuw na Christus stortte het Romeinse Rijk ineen en de meeste wijngaarden werden vernietigd door Germanen en Moren. In het begin van de Middeleeuwen raakte de wijncultuur in verval. Hij kwam weer tot bloei dankzij het christendom: elk klooster had een eigen wijngaard om miswijn te maken. In de streek van Doornik tot Luik werd in de 10e eeuw wijn gemaakt.
Tot in de 17e eeuw werd hoofdzakelijk jonge wijn gedronken. Door het gebruik van kurk werd het daarna mogelijk wijn langer in flessen te bewaren.
In de periode vanaf 1864 werden duizenden hectaren wijngaarden in Frankrijk vernield door de druifluis (Phylloxera vastatrix). Het onderzoek van Pasteur naar de oorzaken van ziekten van wijn en de methode om wijn te bewaren legde de grondslag voor de oenologie. De Franse wijnbouw werd gered door Europese druivensoorten te enten op Amerikaanse stammen die resistent waren voor de vraatzucht van de druifluis. De Amerikaanse variant bleek namelijk in staat om opnieuw wortelpunten aan te groeien.
Soorten:
Volgens kleur
1. Rode wijn: uit blauwe druiven, waarvan het sap van de vaste bestanddelen gescheiden wordt na volledige of gedeeltelijke gisting. De roodblauwe kleur bevindt zich in de schil. De intensiteit van de kleur wordt bepaald door de contacttijd tussen schil en most (maceratie).
2. Witte wijn: uit witte of blauwe druiven. Er is geen maceratie.
3. Rosé wijn: bekomen van blauwe druiven, waarbij de contacttijd schil-most kort is (24u). Vin gris is een nog lichtere rosé.
Volgens vinificatieprocedé:
1. Natuurwijn: behoren tot de zogenaamde stille wijnen, dwz dat zij geen merkbare koolstofdioxide bevatten.
2. Likeurwijn: kenmerken zich door de zoete smaak. Zij worden verkregen door het concentreren van het sap in de druif zelf (vb Sauternes), door toevoeging van geconcentreerd druivesap aan vers sap (vb Malaga) of door het versnijden met wijnalcohol waardoor er ongegiste suiker overblijft.
3. Schuimwijn: dit is een stille wijn, die door een kunstbewerking tot schuimwijn wordt omgevormd. De nagisting gebeurt vaak in de fles dankzij de toevoeging van suiker en gistcellen. De CO2 laat men niet ontsnappen.
Fun Water werd wijn
Water werd wijn
De inwoners van het plaatsje Marino ten zuiden van Rome dachten een wonder mee te maken, toen uit de kraan in hun huizen geen water, maar wijn kwam. Tijdens het jaarlijkse festival Sagra dell’Uva verzamelden de inwoners van Marino zich op het plein om 3000 liter nieuwe wijn uit de fontein te zien opspuiten. De fontein bleef echter tot hilariteit van het publiek water spuiten. Vanuit een nabijgelegen huis riep een vrouw vanaf het balkon dat er geen water maar wijn uit de kraan in de keuken kwam.
Loodgieters hadden in plaats van de leiding met wijn van een locale producent op de 17e eeuwse fontein aan te sluiten, de koppeling met het leidingwaternet gemaakt. Inwoners van Marino maakten snel gebruik van de fout en vulden in hun keuken plastic flessen met ‘kraanwijn’. De burgermeester van Marino, Adriano Palozzi, zei verrast te zijn. Het was geen wonder maar een fout van het gemeentepersoneel.
Wijn en gerecht
• Aperitief
Algemeen: Droge witte wijn of schuimwijn met flink wat zuur of een licht oxidatief gemaakte wijn.
Suggestie: Champagne, Prosecco, Cava of een andere goede droge schuimwijn, Sauvignon Blanc, riesling of niet al te overdadige chenin Blanc, mouserend ‘brut’, sherry (beendroge fino of manzanilla van goede kwaliteit).
• Coq au vin
Algemeen: Op zijn best dezelfde wijn waarin de haan werd klaargemaakt. Niet té complex, maar eerder een wijn met voldoende concentratie.
Suggestie: Mooie pinot noir, goede sangiovese (rosso di Montalcino, Chianti Rufino of Colli Senesi) of montepulciano, moderne tempranillo of een degelijke Côtes-du-Rhône Villages of een shiraz uit de Nieuwe Wereld.
• Couscous
Algemeen: Een stevige rode wijn vol rijp fruit en een zekere kruidigheid.
Suggestie: Wijn uit het Zuiden, vb uit de streek van herkomst : wijn uit Marokko, Algerije of zelfs Libanon ; Languedoc-Roussillon, lichtere Châteauneuf-du-Papes, een Portugese Douro of jonge Spaanse Tempranillo (joven).
• Foie Gras Algemeen:
Zoete witte wijn Suggestie: Sauternes kan, maar als u de lever als voorgerecht geeft, is de wijn te zoet en zwaar. Jurançon is dan een betere keuze. Ook Vin Santo en Tokaij kunnen. Oude witte Hermitage of top Châteauneuf of zelfs vin jaune zijn droge mogelijkheden.
• Forel Algemeen:
Klassieke frisse witte wijnen zonder al te veel hout. Suggestie: De betere Duitse of Franse Riesling, lichte Chardonnay of niet al te scherpe Sauvignon Blanc.
• Gember
Algemeen: Bij gember mag al eens iets exotisch of heel fruitig wit.
Suggestie: Goede Riesling auslese, Torrontes uit Argentinië, volle Pinot Gris uit de Elzas, Viognier of Gewürztraminer.
• Gevogelte - Duif
Algemeen: Niet al te krachtige rode wijn met wat kruidigheid.
Suggestie: Argentijnse Malbec (geen reserve), goede Côtes-du-Rhône Villages, jonge Pinotage, Zinfandel, jonge en volle Duitse Spätburgunder, Chianti Classico of Barbaresco.
• Gevogelte – Eend – borst
Algemeen: Volle, gerijpte rode wijn
Suggestie: Goede Bordeaux – rode Graves, mooie Carmenère, volle sangiovese vb Brunello of top-Rosso di Montalcino.
• Gevogelte - Eend – geroosterd.
Algemeen:Niet al te geconcentreerde wijn die toch voldoende smaak heeft.
Suggestie:Pinot noir is altijd goed met gevogelte – zoek hier een steviger versie zoals Pommard, merlot, barbera, klassieke nero d’avola. De beste combinatie is echter (gerijpte) mourvèdre!
• Gevogelte – Eend – met sinaassaus
Algemeen: Frisse rode wijn met voldoende zuren.
Suggestie: Rode Loire of lichtgekoelde pinot noir.
• Gevogelte - Fazant
Algemeen: Elegante rode wijn met voldoende vulling. Ga voor Merlot-gebaseerde wijnen of aanverwanten.
Suggestie: Rode Bordeaux uit Pessac-Leognan, Saint-Emilion of Pomerol, top Merlot uit Chili of Italië, mooie Chileense Reserva Carmenère of grote Spaanse en Italiaanse wijn (supertuscans of grote Barbera of Nebbiolo ). Ook een goede Zuid-Afrikaanse Pinotage kan hierbij
• Gevogelte – Kip – gebraden
Algemeen: Lichte rode wijn
Suggestie: Pinot Noir uit Bourgogne – hoe beter de kip, hoe beter de wijn moet zijn.
• Gevogelte – Kip – met morilles en room
Algemeen: Intense witte wijn of licht oxidatieve witte wijn
Suggestie: Dé klassieker blijft een vin jaune uit Arbois. Ook rijke witte wijn uit de Rhône, Pinot gris uit de Elzas of topkwaliteit chardonnay passen goed.
• Kaas – blauwe – Stilton
Algemeen: Zoete witte of rode wijn
Suggestie: Topper : Tokaij – 5 of 6 puttonyos. Kan ook met sauternes, vintage port of zelfs zoete Oloroso sherry.
• Kaas - Blauwschimmel - Gorgonzola
Algemeen: Een zoete witte wijn
Suggestie: Een mooie Sauternes doet het beter bij deze romige kaas dan bij de zoutere Roquefort. Probeer eens met de beste Sauternes die u zich kan veroorloven van een jaar of 10 oud.
• Kaas – blauwschimmel - Roquefort.
Algemeen: Zoete witte wijn
Suggestie: Bij Rocquefort drinkt u best een Beaume-de-Venise of een Muscat de Rivesalt, de sauternes houdt u beter voor minder zoute, vettere gorgonzola.
• Kaas – geitenkaas
Algemeen: Strakke, mineralige witte wijn
Suggestie: Sauvignon Blanc. (eventueel lichte rode Loire of droge rosé)
• Kalfsvlees
Algemeen: Rode wijn met voldoende intensiteit en subtiliteit.
Suggestie: Chianti Classico met wat jaartjes flesrijping, gerijpte Bordeaux, Rioja Gran Reserva.
• Krab – King Krab (gegrild met boter)
Algemeen: Volle houtgelagerde witte wijn
Suggestie: De beste chardonnay uit Bourgogne die u zich kan veroorloven.
• Krab - Noordzeekrab
Algemeen: Frisse levendige witte wijn met een beetje kruidigheid.
Suggestie: Australische riesling (een beetje zesty), droge Duitse Riesling, goede Sauvignon Blanc, champagne.
• Kreeft – met gember
Algemeen: Volle, kruidige, expressieve witte wijn.
Suggestie: Gewurztraminer uit de Elzas van topkwaliteit, viognier (vb Condrieu), goede witte Bourgogne (vb Meursault)
• Kreeft – natuur
Algemeen: Ronde, volle witte wijn met niet te krachtige houttoetsen.
Suggestie: Goede witte Bourgogne (vb Chassagne of Puligny, Macon) of top Zuid-Afrikaanse of Californische chardonnay.
• Lam – koteletjes
Algemeen: Rijpe rode wijn, met gemiddelde concentratie
Suggestie: Rioja Gran Reserva, rode Navarra, goede crus Bourgeois uit Bordeaux.
• Lam – kroon
Algemeen: Rode wijn met elegantie en volheid
Suggestie: Goede Medoc, Saint-Julien, Margaux.
• Lam – schouder met kruiden
Algemeen: Kruidige, stevige rode wijn
Suggestie: Malbec uit Argentinië, Zuid-Afrikaanse Shiraz, de betere Côte-du-Rhône Village of Gigondas
• Salade Niçoise
Algemeen: Droge rosé.
Suggestie: Een volle droge rosé uit Bandol of uit Spanje, gemiddeld volle witte Rhône (vb. Saint-Joseph) of een witte Languedoc.
• Sint Jakobsvruchten – gegrild
Algemeen: Volle, houtgerijpte witte wijn
Suggestie: Houtgerijpte chardonnay – grote witte Bourgogne – of een vette top-roussanne, witte Hermitage, houtgerijpte witte Bordeaux, champagne met jaartal.
• Steak (rund)
Algemeen: Gemiddeld volle wijn, type cabernet sauvignon, met voldoende tannines (hoe lichter gebakken, hoe steviger de tannines mogen zijn).
Suggestie: Californische cabernet sauvignon, Argentijnse Malbec reserva, Ribeira del Duero of Priorato met enkele jaartjes flesrijping.
• Thai
Algemeen: Je kan de Thaise keuken niet onder één noemer vangen, maar in het algemeen gaan de meeste gerechten bij een fruitige witte wijn.
Suggestie: Top : Pinot gris, bij voorkeur een fruitige versie uit Nieuw Zeeland. Pinot Gris uit de Elzas, Gewurztraminer, off-dry (net niet droge) Duitse Riesling.
• Tonijn – gegrild
Algemeen: Lichte rode wijn met weinig tannines
Suggestie: Rode Loire, jonge pinot noir.
• Truffel
Algemeen: Wijn met een licht truffelaroma – hoe raar dit ook mag klinken
Suggestie: Topper blijft een gerijpte Barbaresco of Barolo. Champagne met jaartal.
• Varken – kotelet
Algemeen: Strakke witte wijn of lichte rode wijn
Suggestie: Droge Duitse Riesling, Franse of Oostenrijkse riesling of een jonge rode Bourgogne, lichte Côtes-du-Rhône, zelfs Rioja joven.
• Voorafje - groenten
Algemeen: Eenvoudige, expressief aromatische witte wijn met voldoende zuren
Suggestie: Sauvignon Blanc uit de Loire of de Nieuwe wereld (vermijd te grote complexiteit), Italiaanse pinot grigio of garganega (Soave), silvaner, basisriesling of Zuidafrikaanse chenin blanc
• Voorafje – pikante worst (vb chorizo)
Algemeen: Stevige rode wijn die tegen het pikante op kan.
Suggestie: Malbec of tannat uit Madiran of Cahors en Argentinië, moderne Nero d’Avola of een krachtige Rhônewijn.
• Wild – Everzwijn - ragout
Algemeen: Stevige rode winterwijnen met veel van alles.
Suggestie: Kruidige Australische Shiraz, Côte Rôtie, Cornas, Hermitage, de krachtigste Vacqueyras of Gigondas, Spaanse Reserva, Brunello di Montalcino, Barolo. De beste combinatie : een gerijpte Refosco uit Friuli!
• Wild - Hazenpeper
Algemeen: Krachtig rood met wat jaartjes achter de rug en liefst met een stevige kruidigheid.
Suggestie: Stevige Zuidelijke Rhône, krachtige Malbec, Tannat uit Uruguay.
• Zalm - gegrild
Algemeen:= Lichte rode wijn of volle witte wijn.
Suggestie: Gekoelde pinot noir, chardonnay of semillon.
• Zalm – gerookt
Algemeen: Witte wijn met een hint rokerigheid
Suggestie: Sauvignon Blanc, droge riesling, single malt whisky. Super combinatie met een gekoelde manzanilla - sherry!
Wijn en gezondheid
Zes uitstekende redenen waarom je toch zonder schuldgevoel van een glas wijn kunt genieten. Wist je dat:
• wijn vergeetachtigheid vermindert? Wijn helpt je geheugen vooruit. Omdat het bloedklonters en aderinfecties voorkomt, twee aandoeningen die vaak gelinkt worden aan geheugenverlies. Het ontspannende effect van de wijn kan er ook iets mee te maken hebben.
• een glas wijn je gewicht op peil houdt? Wie dagelijks wijn drinkt, heeft minder gewichtsproblemen. Alcohol zou de verbranding van calorieën stimuleren, gedurende 90 minuten na een glas. Probleem is wel dat alcohol zelf redelijk wat calorieën bevat. Matig drinken is de boodschap.
• wijn de weerstand versterkt? Een glas wijn per dag vermindert de kans op infecties met een bacterie met 11 procent, waardoor maag- en darmkanker minder voorkomen. Ook beschermt het tegen voedselvergiftiging.
• wijn eierstokkanker op een afstand houdt? In een vergelijking van vrouwen met eierstokkanker en vrouwen zonder, bleek dat een glas wijn per dag het verschil kon maken. Wie wijn dronk, had vijftig procent minder kans op eierstokkanker. Het onderzoek werd ondertussen bevestigd.
• je botten beschermd worden door wijn? Matige drinkers hebben een hogere botmassa dan vrouwen die geen alcohol drinken. De alcohol zou het oestrogeenniveau de hoogte in sturen, wat het afbraak van de botten vertraagt.
• wijn je bloedsuikerspiegel op peil houdt? Voor vrouwen die voor de menopauze staan kunnen één of twee glazen wijn per dag het risico op diabetes fel verminderen.Dat te veel wijn de gezondheid kan schaden moge bekend worden verondersteld. Maar twee tot drie glazen wijn per dag kunnen wonderen verrichten.
Rode wijn goed voor je tanden:
Zoenen schijnt goed te zijn voor je tanden. Maar rode wijn is dat ook! Weliswaar lijkt je gebit door de tannines soms een beetje grijs en door de kleurstoffen donker, de chemicaliën in de drank maken ondertussen wel mooi je tandvlees sterker. Onderzoekers van de universiteit van Quebec (Canada) ontdekten dat dit positieve effect vooral te danken is aan de stof polyphenol, die de wijn zijn rode kleur geeft. Het is niet het eerste onderzoek dat ons er toe aanspoort vooral nog een flesje open te trekken. In Oktober bleek ook al dat het drinken van rode wijn longkanker zou kunnen voorkomen en dat ook hartpatiënten baat hebben bij het regelmatig hanteren van de kurkentrekker. Nu weet iedereen natuurlijk ook, dat te veel alcohol nooit goed kan zijn. Voor wie bang is aan de drank te raken, hebben wij dan ook het goede nieuws, dat er druk wordt nagedacht over een pil, die al het goede in zich heeft van rode wijn zonder dat er alcohol aan te pas komt en dat de stof polyphenol ook voorkomt in groene thee, verse vruchten en groente.
Longkanker:
Het drinken van rode wijn kan beschermen tegen longkanker. Witte wijn verhoogt het risico juist. Dat schrijven Spaanse wetenschappers, verbonden aan de universiteit van Santiago de Compostela, donderdag in het wetenschappelijke tijdschrift Thorax. De wetenschappers onderzochten het effect van verschillende soorten wijn op de ontwikkeling van de meest voorkomende en gevaarlijkste vorm van kanker. Volgens onderzoeksleider Juan Barros-Dios zorgde de consumptie van rode wijn voor een kleine, maar statistisch significante, vermindering van de ontwikkeling van longkanker. Rode wijn bevat looizuren, die werken als anti-oxidanten en schadelijke vrije radicalen afbreken. Ook zit in rode wijn resveratrol. Van die stof is bekend dat hij de ontwikkeling van tumoren kan afremmen. Dat zou de beschermende werking van de drank kunnen verklaren, aldus de onderzoekers. Witte wijn, schrijven de wetenschappers geruststellend, lijkt het risico op longkanker slechts zeer licht te verhogen. Dat zou komen door de ethanol die die drank bevat. Ethanol kan genen aantasten. Ook rode wijn bevat overigens ethanol, maar het risicoverhogende effect daarvan lijkt teniet te worden gedaan door de beschermende stoffen die in rode wijn zitten. Overigens benadrukken de Spaanse onderzoekers dat het weinig nut heeft om liters rode wijn per dag te gaan consumeren om geen longkanker te krijgen. Ze wijzen erop dat niet roken een veel betere bescherming biedt tegen de dodelijke ziekte.
Sociaal drinker heeft moeite met complexe taken:
Sociaal alcoholgebruik kan leiden tot veranderingen in het functioneren van de hersenen. Vanaf vijftien glazen per week zijn al nadelige effecten merkbaar bij het uitvoeren van complexe taken, zoals het verzinnen van werkwoorden of het sorteren van kaarten. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Suzanne Bijl van de Universiteit Utrecht. Zij onderzocht 59 gezonde sociale drinkers van gemiddeld 50 jaar. De mannen dronken geen alcohol voor of tijdens het onderzoek.
Alcohol scherpt brein:
LONDEN - Een halve fles wijn per dag kan zorgen dat iemands hersenen beter werken, in het bijzonder als die iemand een vrouw is. Dat blijkt uit onderzoek van wetenschappers van het University College in Londen, meldde de Britse krant The Sunday Telegraph zondag. Zelfs wie maar een glas wijn per week drinkt, heeft scherpere denkprocessen dan een geheelonthouder, stellen de onderzoekers. Dit gunstige effect van alcohol, dat te maken heeft met betere doorbloeding van de hersenen, is waar te nemen als iemand tot dertig eenheden alcohol - ongeveer vier tot vijf flessen wijn - in de week gebruikt. De wetenschappers konden niet onderzoeken wat het effect van meer alcohol was, maar zij vermoeden dat dronkenschap de eventuele positieve effecten teniet doet. De bevindingen van de onderzoekers - die onder leiding stonden van Sir Michael Marmot - zijn een verrassing voor de Britse gezondheidsautoriteiten, die vorige week nog waarschuwden voor de gevaren van alcoholgebruik. Uit recente gegevens blijkt dat een op de zes vrouwen in Groot-Brittannië meer drinkt dan de door de regering geadviseerde limiet van veertien eenheden per week. Voor mannen geldt een veilig geachte limiet van 21 eenheden per week. De onderzoekers namen bij meer dan 6000 Britse ambtenaren tests af die varieerden van rekenkundige problemen en taalvragen tot tests van het kortetermijngeheugen. De resultaten werden afgezet tegen de drinkgewoonten van de onderzochte personen. Daarbij ging het niet alleen om wijn, maar ook om andere alcoholische dranken. Uit de vergelijkingen bleek dat zelfs wie maar een glas wijn per week nam, beter scoorde dan geheelonthouders. Het effect was het duidelijkst bij vrouwen en het verbaasde de onderzoekers dat dat niet verminderde als de alcoholconsumptie groter werd. Degenen die het equivalent van een halve fles wijn of twee grote glazen bier per dag gebruikten, scoorden het best. De onderzoekers leidden daaruit af dat er een specifiek verband is tussen alcoholgebruik en cognitieve vaardigheiden. "Frequent drinken is misschien wel bevorderlijker dan alleen bij speciale gelegenheden drinken." Dat het effect van drank op cognitieve vaardigheden bij vrouwen groter is dan bij mannen, komt volgens de onderzoekers omdat vrouwen alcohol op een andere manier metaboliseren dan mannen. Zij waarschuwen wel dat de gunstige effecten van alcohol op de hersenen niet wegnemen dat drankgebruik kan leiden tot ziekten als kanker en levercirrhose en dat hun bevindingen niet moeten worden gebruikt als een excuus om meer te gaan drinken. De medisch directeur van de Medical Council on Alcohol zei in een reactie tegen The Sunday Telegraph dat het resultaat van de groep van Marmot bijdraagt aan eerder gevonden bewijzen dat matig drinken gezond kan zijn omdat het risico op hartziekten en beroertes erdoor verminderd kan worden. Hij vindt ook dat het publiek kennis moet kunnen nemen van dit laatste onderzoek "zodat de mensen zelf op feiten gebaseerde beslissingen kunnen nemen over alcoholconsumptie".
Alcohol goed voor de botten
LONDEN - Gematigd gebruik van alcohol beschermt vrouwen mogelijk tegen de gevolgen van botontkalking. Dit blijkt uit een onderzoek van het St. Thomas Ziekenhuis in Londen. De studie is uitgevoerd onder 46 paren identieke vrouwelijke tweelingen, van wie er een circa acht alcoholconsumpties per week tot zich pleegt te nemen en de ander vrijwel geen alcoholhoudende drank drinkt. De vrouw die met mate drinkt, bleek sterkere botten te hebben dan haar geheelonthoudende zuster. Dit bleek uit metingen van de botdichtheid in de heup en in de wervelkolom. Het onderzoek toonde overigens geen direct verband tussen productie van botweefsel en de inname van alcohol. Wel werden conclusies van eerdere studies bevestigd, die aantoonden dat roken het ontstaan en ontwikkeling van osteoporosis of botontkalking bevordert. Een van de leiders van het onderzoek, professor Tim Spector, waarschuwde overigens voor overmatig gebruik van alcohol. Volgens hem heeft een hoge alcoholinname juist een negatieve invloed op de botstructuur, zo meldde de BBC.
Wijn helpt levercirrose voorkomen:
De nieuwsbrief van het Office International de la Vigne et du Vin (OIV) meldt een opmerkelijk bericht uit de wereld van het medisch onderzoek. De conclusie van een studie bij leverpatiënten wees uit dat niet alle alcoholische dranken een even groot risico op leveraandoeningen veroorzaken. Wijn blijkt al vast een gunstige uitzondering op die regel. Op precies te zijn: wie zo nodig excessief wil drinken (!?) heeft minder kans op cirrose bij consumptie van wijn in plaats van distillaten. Het is overigens niet een levensstijl die door de onderzoekers per se wordt aanbevolen.
Witte wijn met de eigenschappen van rode:
Sinds de uitzending van de documentaire over the French Paradox is menigeen ervan overtuigd dat vooral rode wijn goed is voor de gezondheid. Er is nu ook goed nieuws voor wie alleen maar witte wijn wil of kan drinken. Onderzoekers verbonden aan de universiteit van Montpellier hebben namelijk op basis van chardonnay een witte wijn ontwikkeld met dezelfde 'gezonde' eigenschappen als rode. Bescherming tegen aandoeningen van hart en bloedvaten en tegen bepaalde vormen van kanker wordt toegeschreven aan de polyfenolen in rode wijn, zoals tannines en anthocyanen (kleurstoffen). Ze werken als anti-oxidanten tegen vrije radicalen (ruwe zuurstofmoleculen) die ernstige schade aan het lichaam kunnen aanrichten. Om een witte wijn te creëren met een hoger polyfenolgehalte dan normaal paste men een vergisting toe mét schil bij een relatief hoge temperatuur. Het resultaat mocht er zijn: de wijn had 3,5 keer zo veel polyfenolen als een gewone Chardonnay en even veel als een doorsnee rode wijn. Tests met dieren gaven goede resultaten te zien waar het ging om de bescherming van de bloedvaten. De wijn zelf, Paradoxe Blanc genoemd, bleek overigens ook geschikt voor menselijke consumptie.
Borstkanker:
MAASTRICHT - Alcoholhoudende dranken zoals bier, wijn en whisky vergroten de kans op borstkanker bij vrouwen. Dat blijkt uit een grootschalig internationaal onderzoek waaraan ook epidemiologen van de Universiteit Maastricht, TNO Zeist en Nederlands Kanker Instituut hebben meegewerkt. Het onderzoek is uitgevoerd door de internationale Collaborative Group on Hormonal Factors in Breast Cancer. Daarbij werden de gegevens van 58.000 borstkankerpatiënten vergeleken met die van ruim 95.000 vrouwen zonder borstkanker. De resultaten worden gepubliceerd in het tijdschrift British Journal of Cancer van 12 november 2002. Het risico om borstkanker te krijgen, stijgt volgens dit onderzoek met toenemende alcoholconsumptie. Elk extra glas alcoholhoudende drank per dag verhoogt het borstkankerrisico met ongeveer 7 procent. Vrouwen die bijvoorbeeld vier glazen alcohol per dag drinken, hebben een 32 procent hoger risico op borstkanker dan vrouwen die geen alcohol drinken. Er zijn meerdere risicofactoren voor borstkanker bekend, zoals bijvoorbeeld de leeftijd van de eerste menstruatie (hoe vroeger, des te hoger het risico), het krijgen van kinderen (hoe meer kinderen, des te lager het risico) en de aanwezigheid van borstkanker in de familie. Volgens prof. dr. P. van den Brandt, hoogleraar Epidemiologie aan de Universiteit Maastricht en lid van het onderzoeksteam, is 4 procent van alle borstkankergevallen toe te schrijven aan alcohol. "In Nederland zou het dan om ruim vierhonderd gevallen per jaar gaan", zegt Van den Brandt. "Vrouwen worden geconfronteerd met de moeilijke afweging tussen voor- en nadelen van matige alcoholconsumptie. Zo is bijvoorbeeld vaak aangetoond dat gebruik van een of twee alcoholische consumpties geassocieerd is met een verlaagd risico op hart- en vaatziekten. Er zijn natuurlijk ook andere factoren die beschermend kunnen werken tegen hart- en vaatziekten, zoals stoppen met roken, voldoende beweging en vermijden van overgewicht", aldus prof. Van den Brandt. Bron: nu.nl 11 Nov: 2002.
In de Médoc worden de mensen ouder:
Volgens een onderzoek uit 1934 dat in Frankrijk is verricht door Désiré Cordier, voormalig eigenaar van de Châteaux Talbot en Gruaud-Larose, kwam onomstotelijk vast te staan dat mensen in de Médocstreek veel ouder werden dan in de rest van Frankrijk. Bijvoorbeeld het aantal 80-jarigen en ouder lag twee maal zo hoog als het landelijke percentage.Bron: Bernard Ginestet, Saint Juliën
Mineralen en sporenelementen
Wijn bevat o.a. mineralen en sporenelementen die de mens nodig heeft. Belangrijke mineralen en sporenelementen zijn calcium, magnesium, ijzer, koper, en mangaan. Een glas wijn levert van de totale dagelijkse behoefte:
5% vitamine B6
10% magnesium en ijzer
12% calcium
15% mangaan en koper
17% vitamine C
Rode wijn goed tegen verkoudheid?
Een recente Spaanse studie heft aan het licht gebracht dat wijndrinkers minder kans hebben een verkoudheid op te lopen dan geheelonthouders en drinkers van bier en gedistilleerd. Volgens onderzoeker Dr. Bahi Takkouche, professor in de epidemiologie aan de universiteit van Santiago de Compostela, biedt het drinken van twee glazen wijn per dag, en dan met name rode, een goede bescherming tegen verkoudheid. Het onderzoek liep van oktober 1998 tot september 1999 en richtte zich op 4287 personen in Galicië en op de Canarische Eilanden. Deze varieerden in leeftijd tussen 21 en 69 jaar. Iedere tien weken vulden de deelnemers vragenlijsten in met betrekking tot hun rook-en drinkgewoonten, levensstijl en medische factoren. Mensen met allergieën en astma werden van deelname uitgesloten, evenals diegenen die bij het begin van het onderzoek al een verkoudheid hadden. De overblijvende 4272 werd gevraagd symptomen, zoals een lopende neus, niezen, hoesten, rillingen en hoofdpijn te waarderen op een schaal van nul (geen symptomen) tot drie (hevige symptomen). Tijdens het verloop van het onderzoek deden zich 1353 gevallen van normale verkoudheid voor. Deelnemers die 8 tot 14 glazen wijn per week dronken bleken half zo veel verkoudheidsymptomen te hebben als geheelonthouders en drinkers van bier of gedistilleerd. Degenen die een tot zeven glazen wijn per week dronken hadden een derde minder kans op verkoudheid. Ook wie meer dan 14 glazen per week dronk was minder verkouden, maar volgens de onderzoekers waren er maar weinig deelnemers die zo veel dronken en waren de gegevens daarom niet betrouwbaar genoeg. De onderzoekers ontdekten ook dat wie alleen maar rode wijn dronk de minste kans op een verkoudheid liep. Het preventieve effect is mogelijk toe te schrijven aan de aanwezigheid van ontstekingsremmende bestanddelen in wijn, zoals resveratrol. Datzelfde resveratrol komt overigens ook in grote hoeveelheden voor in (onvergist) druivensap.Door René van Heusden
Witte wijn is goed voor de longen:
AMSTERDAM - Uit Amerikaans onderzoek onder 1500 New Yorkers blijkt dat witte wijn goed kan zijn voor de longen. Witte wijndrinkers bleken makkelijker te ademen dan mensen die andere alcoholische drankjes nuttigen. Dat meldt Ananova. De onderzoekers houden antioxidanten in de wijn hiervoor verantwoordelijk. Bron: Spitsnet 22-5-2002
Alcohol kan kans op diabetes verlagen:
RIJSWIJK (IPB) - Oudere vrouwen zouden diabetes kunnen voorkomen door iedere dag een alcoholische drankje te drinken. Dat meldt de BBC. Onderzoekers ontdekten dat vrouwen die alcoholische drankjes kregen, beter hun insulineniveau onder controle hadden. De vrouwen krijgen sinaasappelsap met ethanol, een pure vorm van alcohol. Volgens de onderzoekers is het wel van belang om verder te testen, omdat ze nog niet weten wat het effect precies zou zijn met gewone alcoholische drankjes. Ook is het onderzoek uitgevoerd op maar 63 vrouwen. Het onderzoek zou moeten worden uitgebreid voor duidelijker resultaten. Bron: Spitsnet 22-5-2002
Matige drinker vermindert kans op dementie:
ROTTERDAM - Een borreltje op z'n tijd kan mogelijk de kans op dementie verminderen. Uit onderzoek van de Erasmus Universiteit Rotterdam blijkt dat mensen die met mate alcoholische drank nuttigen, minder vaak dement worden dan geheelonthouders. Zwaardere drinkers lopen daarentegen juist een groter risico de aandoening te ontwikkelen. Onderzoekers van de faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen hebben ruim tien jaar lang 8000 inwoners van 55 jaar en ouder uit de Rotterdamse wijk Ommoord gevolgd. Zij constateerden dat mensen die enkele glazen alcoholische drank per week of tot drie glazen per dag dronken, minder vaak dement worden. Alcohol lijkt vooral een positief effect te hebben bij vormen van dementie die door vaatziekten worden veroorzaakt. De onderzoekers hadden bij dezelfde groep Rotterdammers eerder al een vermoedelijk verband geconstateerd tussen hart- en vaatziekten en de ziekte van Alzheimer en dementie. Omdat licht tot matig alcoholgebruik hart- en vaatziekten kan verminderen, veronderstelden de onderzoekers dat een borrel ook een positief effect heeft tegen dementie. Vooral mensen die genetische aanleg hebben om Alzheimer te ontwikkelen, lijken baat te hebben bij licht alcoholgebruik. Dit moet nog nader onderzocht worden. De bevindingen van de onderzoekers worden deze week gepubliceerd in het medische tijdschrift The Lancet. 26-01-2002